Bütün gecə telefonu şarjda qoymaq doğrudurmu?
Telefonun doldurulması mövzusunda internetdə çoxlu tövsiyə və xəbərdarlıq tapmaq olar. Sosial media istifadəçilərinin ən çox verdiyi suallardan biri də mobil telefonun düzgün enerji ilə doldurulmasıdır; xüsusilə, onu bütün gecə şarjda qoymaq olarmı?
Şayiələrə görə telefonu gecə boyu doldurmaq həm batareya üçün zərərlidir — guya o, daha tez xarab olur, həm də insan sağlamlığı üçün təhlükəlidir — enerji doldurma zamanı yaranan radiasiyaya görə. Amma həqiqət nədir?
Batareya necə işləyir?
Müasir telefonların təchiz olunduğu litium-ion batareyaları məhdud xidmət müddətinə malikdir: istənilən batareya müəyyən sayda boşalma-doldurma dövrü üçün nəzərdə tutulub. Zaman keçdikcə batareyanın tutumu azalır — və bu, təbii prosesdən başqa bir şey deyil.
Litium-ion batareyası olan telefonun heç bir «bioloji saatı» yoxdur: onun batareyasını nə vaxt doldurub-boşaltdığınızın heç vecinə də deyil. Bütün litium-ion batareyalar gec-tez ölür və istifadə illəri ərzində telefonun batareya ömrü qaçılmaz olaraq azalır, ona görə də telefonu məhz gecə doldurmaqla bu prosesə əhəmiyyətli dərəcədə təsir etmək mümkün deyil.
Ekspertlər nə deyir?
Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor Pavel Belov məsələni belə izah edir: «Müasir mobil telefonlar çox ağıllıdır, onların daxilində batareyaya nəzarət edən mikroprosessor var: batareya doldurulubsa, o, onu daha da doldurmağı dayandırır. Bundan əlavə, telefonlar bizim üçün tamamilə zərərsizdir — bu, həm onların sadəcə orada yatdığı vaxta, həm də onlardan istifadə etdiyimiz və doldurduğumuz vaxta aiddir».
Ekspert əlavə edir ki, bütün qurğular mütləq təhlükəsizlik standartlarına uyğunluğa görə yoxlanılır. Xüsusi optimallaşdırma texnologiyaları isə 100 faiz doldurulmuş telefonun «artıq doldurulmasının» qarşısını alır: son gərginliyə çatdıqda şarj sönür və telefon bütün gecəni bu vəziyyətdə təhlükəsiz keçirir. Yeganə arzuolunmaz hal — tam boşalmış batareyanı uzun müddət saxlamaqdır: bu, onun xidmət müddətini bir qədər qısalda bilər.
Şayiə və həqiqət
| Şayiə | Həqiqət |
|---|---|
| Gecə şarj batareyanı «partladır» | Mikroprosessor tam doldurmadan sonra cərəyanı kəsir |
| Şarj zamanı zərərli radiasiya əmələ gəlir | Qurğular təhlükəsizlik standartlarına görə sertifikatlaşdırılır |
| Telefonu yalnız gündüz doldurmaq olar | Batareyanın «bioloji saatı» yoxdur, vaxt fərq etmir |
| 100 faiz şarj mütləq zərərlidir | Tək problem yox — amma 20–80% aralığı optimaldır |
| Boş batareyanı saxlamaq olar | Tam boşalma batareyanın ömrünü qısaldır |
Batareyanın ömrünü uzatmaq üçün
- Batareyanı 20–80% səviyyəsində saxlamağa çalışın — bunlar onun mümkün qədər uzun müddət işləməsi üçün ən əlverişli şərtlərdir.
- Telefonu tam sıfırlanana qədər boşaltmayın; dərin boşalmadan qaçın.
- İsti mühitdə şarj etməyin — yüksək temperatur litium-ion batareyanın əsas düşmənidir.
- Orijinal və ya sertifikatlaşdırılmış dolduruculardan istifadə edin.
- Telefon tam dolduqdan sonra narahat olmayın: «artıq doldurma» müasir qurğularda texniki cəhətdən mümkün deyil.
Ümumiyyətlə, ekspertlərin qənaətinə görə, telefonu gecə şarjda qoymaqdan qorxmağa dəyməz. Mütəxəssislər zarafatla qeyd edirlər ki, gecə telefonunuzu enerji ilə doldurub yatmaq əvəzinə bütün gecəni bu barədə düşünsəniz, sağlamlığınıza təsir edən məhz bu olar.